Sklepy udające artykuły prasowe

Na czym polega schemat

Reklama na Facebooku lub Instagramie nie prowadzi do sklepu, tylko do strony, która udaje tekst redakcyjny. Branża nazywa to „advertorialem” albo „presellem”. Czytelnik ma odnieść wrażenie, że produkt poleca niezależna gazeta, lekarz albo zwykły człowiek z własnym doświadczeniem.

Spotkaliśmy trzy warianty:

• Fałszywa gazeta. Winieta brzmiąca jak tytuł prasowy („KurierKrajowy”, „Health Horizon”, „Świat Podróży”), autor, data, komentarze czytelników.
• Fałszywy ekspert. „Farmaceuta”, „endokrynolożka” albo „trener” tłumaczy problem i na końcu poleca jeden produkt.
• Osobista historia. Tekst w pierwszej osobie („Mam 45 lat…”), podpisany imieniem, z sekcją „jeśli chcesz spróbować”.

Na końcu zawsze jest to samo: przycisk do sklepu na innej domenie albo formularz zamówienia wbudowany w „artykuł”, często za pobraniem.

Osiem stron, jeden mechanizm

Dane pochodzą ze stron (stan na 9.10.2026), z Biblioteki reklam Meta i z publicznych rejestrów domen (RDAP). Każdą działającą stronę zapisaliśmy w Wayback Machine, więc można sprawdzić, jak wyglądała w dniu analizy.

kurierkrajowy.com: „Po 41 latach zamykam swój zakład tekstylny”

Strona z winietą „KurierKrajowy” opowiadała o starszej właścicielce zakładu, która zamyka firmę i wyprzedaje ostatnie poduszki. Zdjęcia bohaterki wyglądały na wygenerowane. Pod tekstem były: oferta za 299 zł, „opinie klientów”, formularz zamówienia (imię, telefon, adres), komentarze stylizowane na Facebooka, FAQ i siatka „powiązanych artykułów”. Strona info.kurierkrajowy.com zwraca dziś błąd 404.

Domenę zarejestrowano 14 lipca 2026 r. Pięć dni później, 19 lipca, strona „Focus Europa” zaczęła emitować w Polsce 8 reklam pasujących do frazy „zakład tekstylny”. Emitowała je do 10–11 września, a Meta wyłączyła później tę stronę za naruszenie standardów reklamowych. Treść tych reklam jest ukryta, więc nie możemy potwierdzić, że to ta sama kampania. Zbieżność tematu i dat jest jednak wyraźna.

niemieckifarmaceuta.pl: „Porady niemieckiego farmaceuty”

Strona podaje się za polskie wydanie „Deutscher Apotheker”. Nazwa jest łudząco podobna do prawdziwego niemieckiego czasopisma farmaceutycznego. Tekst podpisuje „Redakcja”, a w środku jest „Oferta dla czytelników”: kapsułki Leberkur od 129 zł za opakowanie. Przyciski prowadzą do sklepu producenta na niemieckiej domenie.

Domenę zarejestrowano 30 września 2026 r., 9 dni przed naszą analizą. Strona jest wyłączona z wyszukiwarek (noindex), więc trafia się na nią wyłącznie z reklamy. Nie podaje adresu firmy ani NIP-u.

qualitamia.com: „Polacy kupują słuchawki, które tłumaczą rozmowę na bieżąco”

Pod adresem włoskiego sklepu działa polski „magazyn” „Świat Podróży” z dopiskiem „Technologie · Nowość 2026”. Tekst podpisuje „Magdalena Kamińska”, redakcja rzekomo testowała słuchawki przez dwa tygodnie i „dokonała niezależnej weryfikacji”. Jest też cytat „językoznawcy” bez nazwy uczelni i ocena 4,88/5 z „ponad 4900 potwierdzonych opinii” bez źródła.

To najbardziej dopracowany przykład wbudowanego sklepu: przyciski nie wyprowadzają ze strony, tylko przewijają do formularza zamówienia za pobraniem (259 zł zamiast 429 zł, „zostało 17 sztuk”). Napis „Artykuł sponsorowany” jest dopiero pod tym formularzem. Pod polską treścią widać włoski szablon: adresy podstron w rodzaju /termini-e-condizioni i /spedizione-e-consegna oraz ukryte pole formularza z włoskim tekstem. W stopce nie ma nazwy firmy ani adresu.

Domena istnieje od 2021 r., więc wiek domeny niczego tu nie zdradza.

healthhorizon.news: „Neurobiolog i psycholożka są zgodni…”

Portal o nazwie „Health Horizon” publikuje tekst podpisany przez „Alexandrę Pierce, MD”, z datą i czasem czytania. Tekst powołuje się na Yale, Columbię i konferencję w Berlinie, ale nie podaje żadnych konkretnych badań. Przyciski prowadzą do quizu aplikacji InnerFlo. Pod tekstem jest 7 entuzjastycznych komentarzy.

Słowo „advertorial” widać tylko w adresie strony i w linku w stopce. Czytelnik w treści nie dostaje informacji, że to reklama.

health-time.com: „Cortisol Detox”

Polska wersja serwisu „Health-time” publikuje tekst rzekomej endokrynolożki „Dr Emmy Davis”, który obiecuje utratę 13–18 kg w 6 tygodni dzięki „oczyszczaniu z kortyzolu”. Takiego pojęcia nie ma w medycynie. Przyciski prowadzą do quizu na innej domenie, a w adresie strony widać słowa „health_advert”. W samym tekście brak oznaczenia reklamy i danych wydawcy.

swoje-zdrowie.pl: „test redakcji”

To ranking czterech suplementów na jelita z punktacją, w którym „zwycięzca testu” dostaje 94/100 i najwięcej przycisków zakupu. Ten przypadek jest łagodniejszy: strona ma oznaczenie „Ogłoszenie” i linkuje też do konkurencyjnych produktów. Zdjęcie autora „Krzysztofa Zielińskiego” ma jednak w nazwie pliku inne nazwisko.

Wariant „osobista historia”: historia.celinta.pl i orthomax.pl

historia.celinta.pl to tekst „Mam 45 lat. Przez 20 lat goliłam się codziennie…”, podpisany „Barbara”. Informacja o współpracy reklamowej jest dopiero na samym dole strony.

orthomax.pl/pages/trener to opowieść „trenera” o dziecku, które skarży się na ból nóg, zakończona ofertą wkładek „kup 1, drugą dostaniesz gratis”. Strona nie ma oznaczenia reklamy ani danych firmy, a w kodzie zostały fragmenty szablonu („Your Brand”, „Differentiation Point 1–8”). Produkt nazywa się Stepmax, ale adres jego strony kończy się na „cloud-2-0”.

Wspólne cechy

Najmocniejszy sygnał to „artykuł”, który kończy się przyciskiem do sklepu albo formularzem zamówienia, podczas gdy o samym wydawcy nie da się niczego ustalić. Pozostałe cechy powtarzają się w kolejnych stronach.

• Brak wydawcy. Na stronach artykułów żadna z pięciu „gazet” nie podaje nazwy firmy, adresu ani NIP-u wydawcy. Prawdziwy wydawca podaje swoje dane w stopce redakcyjnej.
• Autor, którego nie da się sprawdzić. „Dr Emma Davis”, „Alexandra Pierce, MD”, „Redakcja”, „Barbara”. Brak nazwy przychodni, uczelni, numeru prawa wykonywania zawodu.
• Nauka bez źródeł. Procenty (85%, 97%) i nazwy uczelni bez odnośnika do żadnego badania.
• Młoda domena przy rzekomej renomie. „Niemiecki farmaceuta” ma 9 dni, „KurierKrajowy” zaczął reklamy 5 dni po rejestracji domeny.
• Ukrycie przed wyszukiwarką. niemieckifarmaceuta.pl ma ustawione noindex: strona istnieje tylko dla osób, które kliknęły reklamę.
• Oznaczenie reklamy schowane albo brak. W adresie URL („advertorial”, „health_advert”), w stopce, pod formularzem zamówienia albo na samym dole strony, ale nie tam, gdzie czytelnik zaczyna czytać.
• Opinie bez źródła. „Zweryfikowany zakup”, „ZWERYFIKOWANE”, komentarze stylizowane na Facebooka, w których nie da się nic kliknąć ani odpowiedzieć.
• Presja czasu i rabat bez ceny bazowej. „Tylko dziś”, „zapasy ograniczone”, „55% rabatu” bez podania ceny.
• Ślady szablonu. Fragmenty „Your Brand” w kodzie, włoskie adresy podstron pod polskim „magazynem”, nazwa pliku zdjęcia z innym nazwiskiem niż podpis, adres produktu niezgodny z jego nazwą.

Co mówi prawo

Ukryta reklama udająca tekst redakcyjny jest w Polsce na tzw. czarnej liście, czyli wśród praktyk zakazanych w każdych okolicznościach. Nie trzeba więc wykazywać, że ktoś konkretny został wprowadzony w błąd.

• Kryptoreklama (art. 7 pkt 11 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym): treść publicystyczna promuje produkt, za który zapłacił przedsiębiorca, a z treści nie wynika to wyraźnie.
• Podawanie się za konsumenta (art. 7 pkt 22): fałszywe sugerowanie, że autor nie działa w celach handlowych. Dotyczy to zwłaszcza „osobistych historii” pisanych w imieniu sprzedawcy.
• Opinie bez weryfikacji (art. 7 pkt 25 i 26, dodane w 2023 r.): twierdzenie, że opinie pochodzą od klientów, bez rozsądnych kroków, by to sprawdzić, oraz zamieszczanie fałszywych opinii.

Do tego suplementy diety nie mogą obiecywać leczenia chorób, a oświadczenia zdrowotne muszą być zgodne z unijną listą dozwolonych oświadczeń.

Opisujemy, jak przepisy brzmią. Nie przesądzamy, czy któraś z opisanych stron je narusza: to ocena dla UOKiK i sądu.

Jak się chronić

Wystarczą dwie minuty i jedno pytanie: czy ta „gazeta” istnieje poza tym jednym tekstem?

Zanim klikniesz „Zamów”

1. Kliknij logo albo „Strona główna”. Prawdziwy portal ma działy i dziesiątki tekstów. Fałszywy ma pustą stronę, błąd albo te same teksty sprzedażowe.
2. Zjedź do stopki i poszukaj wydawcy: nazwy firmy, adresu, NIP-u, nazwiska redaktora naczelnego. Sam znak „©” to za mało.
3. Wpisz nazwisko „lekarza” lub „eksperta” w wyszukiwarkę razem ze słowem „lekarz” lub nazwą uczelni. Prawdziwy specjalista zostawia ślady poza jednym artykułem.
4. Sprawdź, dokąd prowadzi przycisk. Jeśli „niezależny test” kieruje tylko do jednego sklepu, to nie jest test.
5. Wyszukaj nazwę „gazety”. Sprawdź też datę rejestracji domeny: sklepoWidz ją pokazuje.

Jeśli zamówienie już złożone

1. Zachowaj zrzuty ekranu „artykułu”, potwierdzenie zamówienia i korespondencję. Takie strony szybko znikają.
2. Przy zakupie przez internet możesz odstąpić od umowy w ciągu 14 dni od otrzymania paczki. Przy płatności za pobraniem zwrot pieniędzy bywa trudniejszy, więc pisz od razu.
3. Jeśli płaciłeś kartą, zapytaj bank o chargeback. Bezpłatnej porady udziela miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów.
4. Stronę zgłoś do CERT Polska (incydent.cert.pl), a reklamę bezpośrednio w serwisie, w którym ją zobaczyłeś.

Jak sprawdzaliśmy i prawo do odpowiedzi

Strony znaleźliśmy 9 października 2026 r. w Bibliotece reklam Meta (kraj: Polska), wśród aktywnych reklam. Treść stron sprawdziliśmy ręcznie tego samego dnia, a działające strony zapisaliśmy w Wayback Machine. Daty rejestracji domen pochodzą z publicznych rejestrów RDAP: NASK dla .pl, Verisign dla .com, Identity Digital dla .news. Stronę kurierkrajowy.com opisujemy na podstawie zrzutu ekranu wykonanego, zanim zniknęła.

Źródła

1. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (ISAP)
2. CERT Polska: Oszustwa reklamowe na dużych platformach internetowych (listopad 2024)
3. Biblioteka reklam Meta
4. Kopie stron w Wayback Machine z 9.10.2026: niemieckifarmaceuta.pl, qualitamia.com, healthhorizon.news, health-time.com, swoje-zdrowie.pl, historia.celinta.pl, orthomax.pl